 |
| Son iki olimpiyatta altın madalya alan sırıklı atlamanın efsane ismi Yelena İsinbeyava Londra olimpiyatlarında bronz madalyada kalabildi. |
Türkiye’nin
olimpiyatlardaki başarısızlığı son günlerin tartışma konularından bir tanesi.
Dünya krizinden en az etkilenen ülkelerden biri olan Türkiye olimpiyatlarda
umduğunu bulamazken, İspanya, İtalya gibi krizle boğuşan ülkeler bile spor
kültürlerinde zenginlikle madalya almaya devam ediyorlar. Peki olimpiyatlarda
başarı ile milli gelir arasında bir korelasyon var mı? Yalova üniversitesi’den
Doç.Dr Cem Saatçioğlu ve Ekonomist Dergisi’nin makro ekonomi uzmanı Orhan
Karaca’nın ortaklaşa hazırladıkları çalışmaya göre milli gelirdeki yüzde 1’lik
artışın olimpiyatlarda kazanılan madalya sayısını yüzde 0,27-0,63 arttırdığı
ortaya çıkardı. Cem Saatçioğlu ve Orhan Karaca’nın çalışmasının özet ve sonuç
bölümünü okumak için haberin devamını tıklayın.
ÖZET
Bu
çalışmada ekonomik gelişmenin uluslararası sportif başarı üzerindeki
etkisi
araştırılmıştır. Sportif başarının ölçüsü olarak olimpiyat oyunlarında
kazanılan
madalya sayısı kullanılmıştır. Atlanta 1996, Sidney 2000,
Atina
2004, Pekin 2008 yaz olimpiyat oyunları için yatay-kesit regresyon
analizleri
yapılmıştır. Çalışmanın sonucu ekonomik gelişmenin sportif başarıyı
olumlu
etkilediğini göstermektedir. Regresyon analizlerinin sonuçlarına
göre,
reel kişi başına GSYİH’deki %1’lik artış, olimpiyatlarda kazanılan
madalya
sayısını %0.27-0.63 arttırmaktadır.
5. Sonuç
Ülkelerin
uluslararası alandaki sportif başarılarını nelerin belirlediği
konusunu
araştıran literatürde ön plana çıkan faktörlerden biri ekonomik
gelişmişlik
seviyesidir. Spor netice itibariyle bir yetenek meselesidir ama
yetenekli
sporcuların keşfi ve yeteneklerinin geliştirilmesi bu alana altyapı
yatırımlarının
yapılmasını gerektirmektedir. Teorik olarak, ekonomik açıdan
gelişmiş
ülkelerin sportif altyapı yatırımlarına daha fazla kaynak aktarabilecekleri
ve
böylece daha başarılı olabilecekleri öne sürülmektedir. Ayrıca
zengin
ülkelerde eğitimde spora daha fazla yer verilmesi ve bireylerin spor
için
ayıracak daha fazla boş zaman bulması olasılığının yüksek olmasının da
sportif
başarıyı olumlu etkileyeceği kabul edilmektedir. Literatürdeki ampirik
çalışmaların
çoğu da bu görüşü doğrulamakta ve ekonomik gelişmişlik
seviyesinin sportif
başarıyı pozitif etkilediği sonucunu vermektedir.
Bu
çalışmada ülkelerin ekonomik gelişmişlik seviyesinin uluslararası
alandaki sportif
başarıları üzerindeki etkisi, Atlanta 1996, Sidney 2000, Atina 2004 ve Pekin
2008 yaz olimpiyat oyunlarında madalya kazanan ülkeler
üzerinden
yapılan yatay-kesit regresyon analizleriyle araştırılmıştır. Bu dört
olimpiyatın
herbiri için ayrı ayrı regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir.
Ülkelerin
bu olimpiyat oyunlarında kazandıkları madalya sayıları önce sadece
satınalma
gücü paritesine göre hesaplanmış reel kişi başına GSYİH düzeyleri
ile
regresyona sokulmuştur. Bu regresyon analizleri ekonomik gelişmişlik
seviyesinin
tek başına sportif başarının %5-18’lik bir bölümünü
açıklayabildiğini
ve de reel kişi başına GSYİH’deki %1’lik artışın ülkelerin
yaz
olimpiyatlarında kazandığı madalya sayısını %0.27-0.48 arasında
arttırdığını
göstermiştir. Daha sonra sportif başarı üzerinde etkili olan diğer
değişkenlerin
eklenmesiyle regresyon analizleri tekrarlanmıştır. Kontrol değişkenlerinin
yer
aldığı bu modeller de ekonomik gelişmişlik seviyesinin
sportif
başarıyı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde pozitif etkilediği sonucunu
vermiştir.
Üstelik bu modellerde reel kişi başına GSYİH değişkeninin
katsayı
büyüklükleri daha yüksek çıkmıştır. Kontrol değişkenlerinin yer
aldığı
modellere göre, ülkelerin ekonomik gelişmişlik seviyesindeki %1’lik
artış
sportif başarıyı %0.59-0.63 arasında yükseltmektedir. Tüm modeller bir
arada
ele alındığında ise ekonomik gelişmişlik seviyesindeki %1’lik artışın
ülkelerin
uluslararası alandaki sportif başarısını %0.27-0.63 arasında yükselttiği
sonucu
ortaya çıkmıştır.
Bu
çalışmanın sonuçları literatürdeki teorik görüşler ve daha önce
yapılan
ampirik çalışmaların sonuçlarıyla uyumludur. Çalışmanın sonuçları,
ekonomik
gelişmenin uluslararası sportif başarının önemli belirleyicilerinden
biri olduğunu
doğrulamaktadır
 teze göre milli gelirdeki yüzde 1’lik artış olimpiyatlardaki madalya sayısını ne kadar artırıyor?){kind=link}